Zonder camping staan — wat kan en wat niet

“Vrijstaan” — een nacht doorbrengen zonder stroomaansluiting, en soms zonder camping — is voor veel campereigenaren het aantrekkelijkste deel van het reizen. Het is ook het onderwerp waarover de meeste misverstanden bestaan. Hieronder wat technisch kan, en wat juridisch mag.

Eerst de techniek: drie stroombronnen

Een camper heeft twee gescheiden accusystemen. De startaccu doet precies één ding: de motor starten. Daar blijf je van af. De huishoudaccu (of accu’s) voedt het licht, de waterpomp, de verwarmingsventilator en de koelkast op 12 volt.

Die huishoudaccu laadt op drie manieren bij:

1. Rijden. De dynamo laadt tijdens het rijden bij. Een dag van 150 kilometer levert een flinke bijlading.
2. Walstroom. De aansluiting op de camping. Dan laadt de accu én werken de 230V-voorzieningen.
3. Zonnepaneel. Beide onze campers hebben er een. In de zomer levert dat op een heldere dag genoeg om het dagverbruik te dekken; in december nauwelijks iets.

Wat wél werkt zonder aansluiting

• Licht in de hele camper
• De waterpomp, dus kraan en douche
• De koelkast (die schakelt automatisch over naar gas)
• De verwarming op diesel of gas
• USB-aansluitingen en 12V-stopcontacten
• De dakventilator

Wat níet werkt zonder aansluiting

• De dakairco. Die vraagt netstroom. Dit is het punt waar mensen het vaakst op stuklopen: in een hittegolf zonder walstroom staan betekent geen airco.
• Alle 230V-stopcontacten. Waterkoker, föhn, luchtfriteuse van thuis, laptopvoeding zonder USB — die blijven in de kast.
• Elektrisch bijverwarmen. De gasverwarming werkt wel; de elektrische stand niet.

De praktische conclusie: neem geen apparaten mee die 230V nodig hebben als je van plan bent regelmatig zonder aansluiting te staan. Een waterkoker vervang je door een fluitketel op het gasfornuis.

Hoe lang kun je het uithouden?

Dat hangt af van de accucapaciteit en van je verbruik.

De Adria Matrix 670 SBC Platinum heeft een zonnepaneel met een grote lithium accu. Bij normaal gebruik — licht ‘s avonds, de waterpomp, de koelkast op gas — komt dat op meerdere dagen zonder aansluiting. Lithium heeft daarbij het voordeel dat je een groter deel van de capaciteit werkelijk kunt gebruiken dan bij een klassieke accu.

De Chausson Welcome 747 heeft ook een zonnepaneel, met een kleinere buffer. Reken op korter en plan iets vaker een nacht met stroom.

Wat je verbruik echt bepaalt is niet het licht — LED gebruikt bijna niets — maar de waterpomp en, als je hem gebruikt, de verwarmingsventilator. Bij vorst draait die ventilator veel en dat is de grootste verbruiker.

In de praktijk begrenst water eerder dan stroom. De Chausson heeft 105 liter verswater; met vier personen is dat bij normaal gebruik ongeveer twee dagen. Je moet dus vaker bijvullen dan bijladen.

Nu de regels: waar mag je staan?

Hier gaat het bij veel mensen mis, dus expliciet:

Nederland. Overnachten met een camper buiten een camping of een officiële camperplaats is in de meeste gemeenten verboden. Er wordt op gehandhaafd, en een boete is het gevolg. Het goede nieuws is dat er in vrijwel elke Nederlandse gemeente officiële camperplaatsen zijn — vaak goedkoop, met stroom, water en een lospunt.

Duitsland. Aanzienlijk soepeler en beter geregeld. Het net van Stellplätze is uitstekend: doorgaans € 10 tot € 20 per nacht, met stroom en water, vaak onbemand met een betaalautomaat. Daarnaast mag je op de meeste plekken één nacht staan om je reis te onderbreken (zur Wiederherstellung der Fahrtüchtigkeit) — maar dat is geen vrijbrief om te kamperen, dus geen luifel uit en geen stoelen buiten.

Denemarken. Vrij kamperen is verboden en er wordt streng op gehandhaafd. Gebruik campings of officiële plaatsen.

Frankrijk. Het net van aires de camping-car is groot en vaak goedkoop of gratis. Sommige gemeenten verbieden overnachten met borden bij de invalsweg; die gelden.

België en Luxemburg. Beperkt aanbod aan camperplaatsen, en vrij overnachten is grotendeels niet toegestaan.

Voor betaalautomaten op Stellplätze en aires geldt bijna overal: neem munten en kleine biljetten mee. Veel automaten nemen geen kaart.

Zuinig staan: wat echt helpt

• Rijd elke twee of drie dagen een stuk. Dat is de effectiefste lading die je hebt en meestal doe je het toch al.
• Zet de koelkast op gas als je zonder stroom staat. Dat spaart de accu volledig; gas gaat lang mee.
• Vul water bij wanneer je de kans hebt, niet wanneer je het nodig hebt. Een halfvolle tank is 50 kilo minder gewicht, dus vul op de plek waar je gaat staan in plaats van vooraf.
• Leeg de afvalwatertank bij elk lospunt dat je tegenkomt. Vol grijswater is de meest voorkomende reden om ongepland een camping op te zoeken.
• Zet de camper in de winter niet in de schaduw als je op het zonnepaneel rekent — en in de zomer juist wel, want dan is schaduw belangrijker dan lading.

Is vrijstaan iets voor jou?

Voor een eerste reis: nee. Zoek een camping met stroom en water, dan hoef je over dit hele onderwerp niet na te denken en kun je wennen aan de rest.

Vanaf je tweede of derde reis is het juist het interessantste deel. Een nacht aan een Stellplatz aan de Moezel of op een uitkijkpunt in de Eifel, zonder aansluiting en zonder buren — dat is waarom mensen een camper nemen in plaats van een vakantiehuis.

Wil je weten of onze campers geschikt zijn voor wat jij van plan bent? Bel of mail ons — we vertellen je eerlijk wat er wel en niet in zit.